Jęczmień jary na słabe gleby

Jęczmień jary to niezastąpiona roślina ochronna w siewie mieszanek traw z motylkowymi. Jest też dobrym komponentem mieszanek zbożowych i zbożowo-strączkowych. Decydując się na uprawę tego zboża, ważne jest, by wybrać odmianę odpowiednią do warunków glebowych. Wysoka jakość ziarna jęczmienia jarego ma kluczowe znaczenie.

Materiał siewny jęczmienia jarego na słabe gleby

Wysokiej jakości materiał siewny jęczmienia jarego to podstawa udanej uprawy i gwarancja wysokich plonów, szczególnie przy słabszych glebach. Warto wybierać materiał kwalifikowany jęczmienia jarego, który charakteryzuje się wysoką zdolnością kiełkowania, brakiem uszkodzonych nasion oraz dużą czystością, wolną od domieszek chwastów i innych niepożądanych gatunków. Nasiona powinny być odpowiednio zaprawione, wolne od szkodników i chorób odnasiennych, a także wyrównane pod względem wielkości, co zapewnia równomierne wschody.

Jakie są wymagania glebowe jęczmienia jarego?

Jęczmień jary zalicza się do zbóż o wysokich wymaganiach glebowych ze względu na słaby system korzeniowy. Jego odmiany uprawia się na glebach żyznych, zwięzłych i dobrze gromadzących wodę, które należą do kompleksu pszennego bardzo dobrego i pszennego dobrego oraz na glebach średnich należących do kompleksu żytniego bardzo dobrego i pszennego wadliwego.

Gleba powinna zawierać jak najwięcej próchnicy i być przynajmniej średnio zasobną w przyswajalne formy fosforu, potasu i magnezu.

Odczyn pH gleby a plonowanie jęczmienia jarego

Jęczmień jary jest szczególnie wrażliwy na zakwaszenie gleby – zbyt niski odczyn może prowadzić do znacznego obniżenia plonów i pogorszenia jakości ziarna. Dlatego też odczyn gleby jest jednym z najważniejszych czynników decydujących o powodzeniu w uprawie jęczmienia jarego. Optymalne pH powinno mieścić się w zakresie od 5,8 do 7,0. Utrzymanie go pozwala roślinie lepiej przyswajać składniki pokarmowe i efektywniej wykorzystywać dostępne zasoby wody.

Nawożenie jęczmienia jarego

Odpowiednie nawożenie jest niezbędne, by jęczmień jary mógł w pełni wykorzystać swój potencjał plonowania, zwłaszcza na słabszych glebach.

Szczególną uwagę należy zwrócić na nawożenie fosforem, który wspiera rozwój systemu korzeniowego i wpływa na prawidłowy wzrost roślin. Potas poprawia natomiast gospodarkę wodną roślin, zwiększa ich odporność na suszę i przymrozki oraz ułatwia przyswajanie azotu. Dawka azotu powinna być natomiast dostosowana do stanowiska, przedplonu i przewidywanego plonu. Zaleca się podzielenie nawożenia azotem na dwie części: 60% dawki stosować przedsiewnie, a pozostałe 40% na końcu fazy krzewienia lub na początku strzelania w źdźbło.

Takie podejście do nawożenia pozwala jęczmieniowi jaremu lepiej wykorzystać składniki pokarmowe i osiągnąć wysokie plony nawet na glebach o niższej zasobności.

Plonowanie jęczmienia jarego na słabych stanowiskach

Plonowanie jęczmienia jarego na słabych stanowiskach zazwyczaj jest niższe niż na glebach żyznych, jednak odpowiedni dobór odmiany i właściwe zabiegi agrotechniczne mogą znacząco poprawić wyniki. Szczególną uwagę należy zwrócić na odczyn pH gleby.

Najlepszy przedplon dla jęczmienia?

Jak wiadomo, na przebieg uprawy wpływają w dużym stopniu stosowane przedplony. Dla poprawy plonowania warto wysiać jęczmień jary na stanowiskach, gdzie wcześniej uprawiane były:

• rośliny okopowe – ziemniaki i buraki, zwłaszcza uprawiane na oborniku i innych nawozach naturalnych,
• pszenica uprawiana na dobrym przedplonie,
• kukurydza.

Kryteria doboru odmiany na słabe stanowisko

Wybierając odpowiednie odmiany jęczmienia jarego, można osiągnąć wysokie plony o dobrych parametrach jakościowych nie tylko na najlepszych glebach, ale też na stanowiskach gorszych. Odmiana powinna być dostosowana do:

• lokalnych warunków klimatyczno-glebowych,
• zasobności podłoża w dostępne makro- oraz mikroelementy,
• wielkości opadów przez cały sezon wegetacyjny,
• możliwej presji patogenów.

Charakterystyka odmian jęczmienia na słabsze stanowiska

Polecane odmiany najczęściej tolerują uprawę na stanowiskach zakwaszonych. Wyróżnia je wysoka odporność na wyleganie oraz bardzo dobry profil odpornościowy. Jęczmień jary na słabe gleby charakteryzuje się również bardzo dobrą odpornością na mączniaka prawdziwego, rynchosporiozę, rdzę karłową jęczmienia, plamistość siatkowatą oraz na czarną plamistość.

Które odmiany jęczmienia jarego na słabe gleby?

Odpowiednio dobrane odmiany jęczmienia jarego na słabe gleby warunkują przede wszystkim wysoki plon i wysokie parametry jakościowe ziarna. Wybór nie jest jednak łatwy. Na rynku dostępna jest rozbudowana lista odmian już zarejestrowanych, a listy odmian jęczmienia jarego zalecane do uprawy na obszarze poszczególnych województw nie są identyczne.

Spośród wielu odmian jęczmienia jarego na szczególną uwagę zasługują odmiany Salome, Shannon oraz Soldo.

Odmiana jęczmienia jarego wybrana, co dalej?

Trzeba wziąć pod uwagę, że jęczmień jary wymaga siewu w dobrze ogrzane podłoże. W początkowym okresie po siewie, temperatura poniżej 8°C hamuje jego rozwój. Jeśli w planach ma się wysokie plony, siew trzeba zaplanować  na przełomie marca i kwietnia (optymalnie do 20 kwietnia). Wtedy jęczmień osiąga wyższe wyniki plonowania.

Na tym uprawa się nie kończy, przeczytaj też:

• Jęczmień jary a przymrozki
• Uprawa jęczmienia jarego na cele browarne i paszowe